In oktober vieren we traditiegetrouw Sint Denijskermis in Serkamp. Komend weekend kan je tal van activiteiten beleven rond het dorpsplein van Serkamp. Ook onze Heemkring organiseert opnieuw een tentoonstelling in de kerk van Serskamp. Je kan er documenten terugvinden over verkiezingen in de jaren 1930.
Bovendien is er een tentoonstelling over mensen uit Serskamp met foto’s uit ons archief. Doe je mee aan het spelletje ‘wie is wie?’? Kom jezelf, je ouders, je buren of je oudgrootoom benoemen op tal van foto’s uit de oude doos.
De tentoonstelling is gratis. Allen welkom!
Openingsuren:
Vrijdag 9 oktober om 19u30: opening met receptie voor genodigden en onze abonnees
Zaterdag 10 oktober: iedereen welkom tussen 14 uur en 18 uur.
Zondag 11 oktober: iedereen welkom tussen 10 uur en 18 uur.
November
In november kan je je lachspieren komen opwarmen bij onze lezing van Bart De Cock. Hij laat ons kennismaken met ‘En rijen is plezant, 69 vuile liekes’, over volksliedjes die tot de verbeelding spreken. Een avond in samenwerking met de Wichelse Straatzangers. Een extra reden om deze datum in je agenda te zetten.
Iedereen welkom op deze GRATIS activiteit op vrijdag 20 november om 19u30 in Gibo De Meander, Margote 114 te Wichelen.
December
Op vrijdag 11 december nodigen we iedereen uit om mee te komen kijken naar onze foto- en filmavond! Dit jaar gaat het door in‘t Ankerpunt, Pruytenshof 53 in Serskamp. Van harte welkom! Ook deze activiteit is gratis en we starten om 19u30. Reserveren is niet nodig.
We kijken er naar uit om jullie te ontmoeten op onze activiteiten. Graag tot dan.
Het eerste weekend van mei is er traditiegetrouw kermis op het Oud Dorp in Wichelen. Heemkring voorziet verschillende activiteiten in en rond ons lokaal. Dit jaar zetten we ‘de Wichelse Straatzangers’ in de kijker, want zij bestaan in 2026 maar liefst 50 jaar! Alvast een dikke proficiat met jullie jubileum. We kijken daarom uit naar een muzikaal feest!
De Wichelse Straatzangers met Mandje De Vos
Vrijdag 1 mei Onze abonnees en genodigden zijn van harte welkom op de plechtige opening van onze tentoonstelling over de Wichelse Volkskunst. We verwachten jullie om 19u30 aan de Scheldepromenade, waar een korte herdenking ter ere van Mandje De Vos zal doorgaan.
Daarna vergezellen de Reuzen, den Beer en Kludde ons in een stoet naar het grafmakershuisje, waar we feestelijk de tentoonstelling openen samen met u.
Zaterdag 2 mei
Op zaterdag is de tentoonstelling geopend vanaf 16 uur, samen met ons gezellige tuincafé. Alle geïnteresseerden zijn hartelijk welkom! De toegang is gratis.
Volkdansgroep Kludde viert zijn reünie in ons tuincafé. Je kan er ook genieten van nostalgische klanken van draaiorgels, een optreden van de Wichelse Straatzangers en het Klein Muzieksken van Schellebelle.
Volkdansgroep Kludde
Den Beer uit Wichelen
Zondag 3 mei Je kan onze tentoonstelling de hele dag (vanaf 10 uur) gratis bezoeken. Uiteraard is ons tuincafé geopend en voorzien we muziek! Deze keer van Taberna Balatronum (volksmuziek), ‘t Klein Muziekske van Erpe-Mere en de Wichelse Straatzangers.
Bovendien worden de straten van het Oud Dorp opgevrolijkt door toneel van de Joties en folklore van Iwein Jacobs (accordeon). De Reuzen van Bohemen hebben rond 15 uur een verrassing in petto en stellen zich heel graag aan jullie voor in een nieuw jasje. De vendeliers van KLJ Wichelen zorgen voor een kleurrijk spektakel in de Reuzenstoet.
Benieuwd? Hou de datum alvast vrij en kom met ons meikermis vieren! Een dag om niet te missen!
Onze leden zijn al goed vertrouwd met onze jaarlijkse Film- en Fotoavond. Niet alleen halen onze bestuursleden daarvoor beeldmateriaal van onder het stof, ze laten ook de toonladders niet links liggen. Zo eindigde onze voorzitter Jan Bracke al eens bovenop een tafel; iets met een boemlala…
Dit jaar kan je je onder meer verwachten aan visuele herinneringen aan:
100 jaar klooster Serskamp (1999)
Intrede Sint-Maarten Schellebelle (2010)
Statiekermis 1986
Vliegtuigcrash Bergenmeersen (1998)
Zeepkistenrace Serskamp (2013)
Reuzenhappening Rubbens (2014)
Bonte Avond KLJ (1992)
De terechtstelling van Pieter Thoen
Filmpjes Maurice Schepens
Praktische informatie
Wanneer? Vrijdag 5 december 2025 om 19.30 uur We beginnen er stipt aan, dus kom zeker op tijd!
Waar? Salons ’t Oud Gemeentehuis Oud Dorp 45 in Wichelen
Op vrijdag 10 oktober beleefden zo’n 40 aanwezigen een bijzonder boeiende avond in De Kapelle. Als ere-professor taal- en letterkunde van Universiteit Gent wist ze de aanwezigen te vertellen wat de taalkundige oorsprong van hun familienaam is.
Sommigen kwamen met grote zekerheden over hun familienaam binnen, maar gingen met iets minder zelfvertrouwen — en heel wat gelach — weer buiten.
We willen iedereen die erbij was bedanken voor hun aanwezigheid en uiteraard gaat onze grootste dank uit naar Professor Devos voor haar uitstekende voorbereiding en boeiende uiteenzetting.
Tijdens Meikermis organiseert Heemkring Wichelen-Serskamp traditiegetrouw een tentoonstelling op het Oud Dorp. Bovendien kan je er in de tuin genieten van een drankje op het mooiste kermisterras met zicht op de Schelde. We hopen jullie daar talrijk te mogen ontmoeten!
Wat je kan verwachten?
De geschiedenis van de 5 jeugdbewegingen van Wichelen en Serskamp in woord en beeld;
Zowel Chiro Juventud, Wichelen, KSA Wichelen, KLJ Wichelen, Chiro Serskamp als Scouts Were-di Serskamp werkten mee aan deze waardevolle tentoonstelling;
Uiteraard kan je er ook jouw lidmaatschap verlengen of voor het eerst lid worden. Je ontvangt dan 2x per jaar ons tijdschrift boordevol kleine en grote wetenswaardigheden over Wichelen en Serskamp, in heden en verleden;
Het gezelligste kermisterras op Oud Dorp, in de tuin van het oud gemeentehuis en het grafmakershuisje. We serveren alcoholische en niet-alcoholische dranken en op zondag ook koffie met kermisgebak.
Praktische informatie
Wanneer? Zaterdag 3 mei 2025 van 14 uur tot 18 uur Zondag 4 mei 2025 van 11 uur tot 19 uur
We hopen dat jullie talrijk aanwezig zullen zijn op onze 5e Foto- en Filmavond.
Wat je kan verwachten?
Een special rond de Wichelse Straatzangers;
beeldmateriaal over de huldestoet voor de Serskampse burgemeester Clement Temmerman, het schippersverhaal van de familie Colle uit Wichelen, boeiende weetjes over de verkoop van de wijzerplaten van het torenuurwerk van de kerk en veel meer;
een verrassend optreden van Gust De Mey.
Praktische informatie
Wanneer? vrijdag 6 december ’24 om 19.30 uur
Waar? Salons ’t Oud Gemeentehuis, Oud Dorp 45 in Wichelen.
Wat? Een avondvullend programma met vertier, plezier en leuke herinneringen. Drankjes aan tafel geserveerd tijdens de voorstelling.
Vrijdag 1 december 2023 : projecteerden we foto’s en filmpjes als herinnering aan evenementen en personen in Wichelen en Serskamp.
Zo kwam u meer te weten over bakkers in Wichelen, activiteiten van het Davidsfonds in Serskamp, de week van de smaak (2012), de paardenwijdingen en kruisdagen (jaren ’90), een sketchavond in ’t Fleus in Wichelen (1978), de Ronde van Vlaanderen (2021), likeurstokerij De Klok, de Schalkse Kwissers (1997), TIDOL (passiespel 2006), Wichelse foto’s vanuit de lucht enz……
Op zaterdag 12 oktober van 14u tot 18u, op zondag 13 oktober van 10u tot 18u en op maandag 14 oktober van 10u tot 12u organiseert onze Heemkring een tentoonstelling met een aantal Serskampse kunstenaars in de Sint-Denijskerk Serskamp. Je kunt er kennismaken met hun schilderwerken, keramiek, poëzie, beelden en fotografie.
Voor abonnees van ons tijdschrift en genodigden is er een vooropening op vrijdag 11 oktober om 19.30u.
Lezing : Geschiedenis van de Vlaamse circussen
Zijn we niet altijd een ‘circusvolk’ geweest? Ons land heeft altijd al een belangrijke rol gespeeld in de internationale circusgeschiedenis. Er zijn zelfs linken naar Serskamp en Wichelen met de bekende circussen van de familie Libot en Fahrenholz. Over deze en andere circusfamilies en hun harde leven komt André De Poorter toelichting geven. André is dé autoriteit in ons land op het gebied van kennis over de harde circuswereld. Een avond die je niet mag missen!
Vrijdag 25 oktober in de Kapel van de Bruinbeke, Krijgelstraat 1 Wichelen. Aanvang: 19.30u
Christian Libot
Foto- en Filmavond in Wichelen
We werken nu al aan onze 5e Foto- en Filmavond op vrijdag 6 december 2024 om 19.30u in Salons Oud-Gemeentehuis Oud-Dorp 45 Wichelen . Noteer het al in uw agenda!
We offreren een volle avond met vertier, plezier, en leuke herinneringen. Drank wordt geserveerd aan tafel tijdens de voorstelling.
Sint-Maarten komt traditioneel op 11 november bij alle brave kindjes. Op de vooravond (10 nov) hebben we erfgoedspecialist Miguel Stas uitgenodigd om ons het fenomeen van Sint-Maarten uit de doeken te doen: wie was hij? Heeft hij wel echt bestaan? Er waren tientallen aanwezigen die de lezing hebben kunnen smaken. Ook het Sintemettebier viel in de smaak…
Miguel StasDe echte Sint was er ook bij….
De Sint in de winkel van Oscar Van de Meirssche in de Statiestraat in de jaren ’60
De Sint en Piet kwamen naar de school in Wichelen met een rubberbootje begin jaren ’70
Theophanupad ingewandeld op 14 oktober 2023
Het wandelpad (een initiatief van onze heemkring) begint aan het Sociaal Huis en gaat via trage wegen o.m. naar de Bergenmeersen (foto), de muurschildering van Theophanu aan de pastorij en de Schelde. Een verrassende wandeling door de Gemeente bewijzerd. Ingewandeld zaterdag 14 oktober 2023. De Wichelse Schooiers begeleidden de wandeling samen met Erfgoedorganisatie IOED. De Gemeente Wichelen bood achteraf een receptie aan.
Een sfeerbeeld van de inwandeling:
En nu is het aan u om de wandeling te maken.
150 kaar kerk in de kijker
Naar aanleiding van de bouw van de huidige kerk 150 jaar geleden heeft onze kring een boek uitgebracht en een tentoonstelling georganiseerd (samen met de kerkfabriek):
‘Wichelen, de kerk en ons leven’, zo heet het boek dat begin september verscheen. Het boek werd geschreven door Roger De Knijf en belicht het godsdienstig leven op de parochie van de Middeleeuwen tot nu: Hoe zag de oude kerk eruit en wanneer werd ze gebouwd? Welke gevolgen had het Concilie van Trente op het geloof bij ons? Werd Wichelen getroffen door de Beeldenstorm? Hoe komt het dat de kunstschatten uit de oude kerk ternauwernood werden gered tijdens de Franse Revolutie? Waarom was het Oud-Dorp kwaad toen er een nieuwe kerk werd gebouwd? Wie waren de priesters in Wichelen sinds de Middeleeuwen? Wat met de volksdevotie? Hoe groot was de invloed van het Klooster Sint-Vincentius a Paulo op de godsdienstbeleving? En…zoveel meer.
Stort 35 euro op rekening BE40 0680 5085 1063 (Heemkring Wichelen-Serskamp) en verzeker je van je exemplaar. Vermeld ‘boek 150 jaar kerk’. Het boek wordt je toegestuurd voor extra 10 euro. Let op: de oplage is beperkt!
De oude kerk op het Oud-Dorp (huidige begraafplaats)
Jaarprogramma 2023
in augustus is ons tweede tijdschrift verschenen
1 september : 150 jaar kerk in de Margote (tentoonstelling en boekvoorstelling: enkel voor genodigden!!)
2,3,9 en 10 september 2023 : tentoonstelling open voor publiek tussen 15 en 18 uur
zaterdag 14 oktober: Inwandelen nieuwe Theophanupad. Er wordt gestart aan het Sociaal Huis om 14.30u. Iedereen welkom. GRATIS.
10 november : de Sint-Maartensaga in de Kapel van de Bruinbeke. GRATIS
1 december : 4e Foto- en Filmavond in salons Oud-Gemeentehuis. GRATIS
GOEDENDAGPRIJS 2023
Op het feest van de Vlaamse Gemeenschap (11 juli) werd door de gemeente de Goedendagprijs 2023 uitgereikt aan onze heemkring. Die prijs krijgen we voor ons project van vorig jaar rond ‘1050 jaar Wichelen’ (Theophanujaar).
We zijn bijzonder fier en danken bij deze iedereen die heeft bijgedragen tot het welslagen van dit grootse project!
UUIGLE CUM ABBATIA NIVELLE Wichelen met abdij Nijvel
Op 14 april 972 trouwde in de Sint-Pietersbasiliek in Rome de 12-jarige Byzantijnse prinses Theophanu met de 17-jarige Duitse keizer Otto II. Bij die gelegenheid kreeg ze een met goud en purper versierde huwelijksoorkonde die uitzonderlijk goed is bewaard gebleven. Ze behoort tot de meest schitterende documenten van de middeleeuwse geschiedenis. De oorkonde is van een uitstekende kwaliteit die doet denken aan oosterse zijden stoffen. De grootte is ook merkwaardig: 144,5 cm lang en 39,5 m breed. De tekst is met gouden letters op purpergekleurd perkament aangebracht. De achtergrond bestaat uit 12 medaillons met daarin afbeeldingen van vechtende dieren, symbolen van de macht van de keizer.
oorkonde met omschrijving bruiddschat
In die prachtige oorkonde wordt Theophanu’s bijzonder rijke bruidsschat omschreven met o.a. prestigieuze domeinen en centra in Italië, Duitsland, Nederland en België. Voor België luidt de tekst als volgt:
Over de Alpen (krijgt Theophanu) de gebieden Walcheren, Wichelen met de abdij van Nijvel, met de daarbij behorende veertienduizend boerderijen..”
De abdij gelegen in Nijvel/Nivelles behoorde tot de beroemdste kloosters in de vroege middeleeuwen. Ze werd in de 7de eeuw gesticht door de heilige Amandus en de heilige Gertrudis. De abdij kwam in de 10de eeuw rechtstreeks onder het gezag van de Duitse keizers. En op die manier kon de Byzantijnse prinses Theophanu bij haar huwelijk dit klooster krijgen als bruidsschat.
Het valt overigens op hoe de kerk van Wichelen en de abdij van Nijvel dezelfde patroonheilige hebben, Gertrudis.
Keizerlijke abdij Nivelles. Theophanu was er lekenabdis van 972 tot 991.
HAGIA SOPHIA
Theophanu, de prinses uit het Oosten, frequenteerde de Hagia Sophia
Theophanu’s roots lagen in een uithoek van het Byzantijnse rijk, Armenië. Daar werd ze in 960 geboren. Dat ze Armeense was, vormde sociaal gezien geen probleem. Integendeel. In het Byzantijnse Rijk, dat een veelvolkerenstaat was, genoot de Armeense aristocratie zeer hoog aanzien. En zeker haar ouders die tot een fanatieke soldaten-dynastie behoorden. De clan speelde in de oorlogsvoering van de Byzantijnse keizer trouwens een belangrijke rol.
Belangrijk feit: Theophanu was de aangetrouwde nicht van de Armeense veldheer, Johannes Tzimiskes. In 969 werd die in obscure omstandigheden (moord) keizer van het Byzantijnse Rijk. Vermoedelijk werd haar leefomgeving vanaf dan de hoofdstad Constantinopel, het Parijs van de vroege middeleeuwen. In het keizerlijk paleis van haar oom kreeg ze een hoogstaande opvoeding zoals men die in het Westen niet kende. Vlak bij het paleis bevond zich het grootste gebouw van Constantinopel, de Hagia Sophia. De kerk werd op ongelofelijk korte tijd gebouwd, tussen 532 en 537. Bouwheer was keizer Justinianus (527-565). Het was een unieke architecturale realisatie: binnen een rechthoekige plattegrond (76 meter lang en 71 meter breed) bevindt zich een vierkanten constructie met een enorme koepel van 33 meter doorsnede. Nog nooit had men zoiets spectaculairs gezien.
Omdat ze gelegen was vlak bij het keizerlijk paleis, kende Theophanu deze kerk zeer goed. Het is de reden waarom kunstenaar Gunther ‘Cazn’ Baeyens de Hagia Sophia afbeeldde op de muurschildering. De impressionante kerk symboliseert het Oosten waar Theophanu haar kinderjaren als prinses beleefde.
SINT-PANTALEONSKERK KEULEN
De Sint-Pantaleonskerk in Keulen is een indrukwekkend bouwwerk waaraan Theophanu een wezenlijke bijdrage heeft geleverd. Het was de broer van haar schoonvader, aartsbisschop Bruno, die in 955 in Keulen op de plaats van een vroegere Romeinse villa een benedictijnenabdij stichtte, toegewijd aan Sint-Pantaleon. Deze heilige, afkomstig uit het Oosten, was zeer geliefd bij Theophanu. Zij zou zelfs relieken van hem hebben meegebracht uit Constantinopel.
Zelf gaf ze de opdracht om de kerk van aartsbisschop Bruno uit te breiden met een imponerend westwerk dat de tijd heeft overleefd en vandaag nog steeds te zien is.
Sint-Pantaleonskerk in Keulen
Theophanu stierf op 15 juni 991 in Nijmegen. Op haar wens werd zij begraven in haar geliefde Sint-Pantaleonskerk in Keulen.
Elk jaar werden er op de datum van 15 juni herdenkingsmissen ter ere van de keizerin gevierd. Tot in 1803 Napoleon de benedictijnenabdij afschafte. Duizend jaar na haar dood grepen er in Keulen grote herdenkingen van Theophanu plaats met o.a. tentoonstellingen, publicaties en wetenschappelijke congressen. In het kader daarvan besliste men om de herdenkingsmissen in de Sint-Pantaleonskerk elk jaar op 15 juni opnieuw te organiseren.
sarcofaag in wit Naxos-marmer
Een sarcofaag in wit Naxos-marmer gerealiseerd door Sepp Hürten werd in 1962 in het westwerk van de Sint-Pantaleonskerk geplaatst. In een loden kistje worden de weinige stoffelijke resten van de keizerin bewaard. Jaarlijks heeft hier op 15 juni, de sterfdag van Theophanu, een eucharistieviering plaats. Het is een gebeurtenis die in het teken staat van de hereniging van de christelijke kerken uit Oost en West.
Sint-Pantaleonskerk door Cazn
Op zijn muurschildering aan de pastorie geeft Gunther ‘Cazn’ Baeyens een eigen visie op de Sint-Pantaleonskerk weer. Een mooi symbool van Theophanu’s ‘blijvende aanwezigheid’ in het Westen.
NATUURGEBIED BERGENMEERSEN
Bergenmeersen
De Bergenmeersen liggen in een bocht van de Schelde bij de wijk Paddenhoek in Wichelen. In de vroegere eeuwen was het een landbouwgebied met vooral hooiland, sinds het einde van de twintigste eeuw lag er een ringdijk rond en was het ook een overstromingsgebied van de Schelde.
In 2013 werd het nieuwe natuurgebied Bergenmeersen geopend nadat er grote werken uitgevoerd waren in het kader van het Sigmaplan. Die hadden als doel overstromingen te voorkomen, maar ook de natuur nieuwe kansen te geven. Om dat te bereiken werd er een heel bijzondere sluis gebouwd langs waar het water van de Schelde bij hoogtij de Bergenmeersen binnen stroomt en bij laagtij de Bergenmeersen weer verlaat.
Zo werden de Bergenmeersen een zoetwatergetijdengebied van ongeveer 40 ha. Er ontstonden slikken en schorren die watervogels aantrokken en er kwam vis binnen langs de sluis. In de laaggelegen gedeelten ontstaan er rietvelden, op de hogere stukken komt er wilgenvloedbos. Die trekken hun eigen vogelpopulaties aan.
De bermen langs de de dijken worden selectief gemaaid om planten en bloemen een kans te geven en zo ook vlinders en andere insecten aan te trekken.
Op de muurschildering staan enkele typische planten en dieren uit de Bergenmeersen.
Grote kattenstaart: groeit op natte ruige gronden en bloeit in de zomer paars
Blauwborst: kleine trekvogel die in het voorjaar aankomt; alleen de mannetjes hebben een blauwe borst
Bever: zoogdier dat grotendeels in het water leeft en sinds enkele jaren terug is langs de Schelde
Cetti’s zanger: zangvogel die vooral opvalt door zijn korte, metaalachtige zang
Grote gele kwikstaart: zangvogel met een golvende vlucht die voortdurend zijn staart wipt, heeft een citroenkleurig onderlichaam
Grote zilverreiger: witte reiger, tot ongeveer 1 meter groot, broedt samen met andere watervogels in bomen
Dagpauwoog: veel voorkomende bontgekleurde vlinder die brandnetel als waardplant heeft
Klaproos: rode bloem uit de papaverfamilie, groeit op omgewoelde grond en levert uitstekend stuifmeel voor bijen
